Skattalækkunardagurinn
Pétur Blöndal alþingismaður gladdist mjög þegar samþykkt var að lækka skatta á fyrirtæki á Alþingi í haust. Jón Kristjánsson, heilbrigðisráðherra orti þá:
Peninganna vex nú vegur,
vænkast hjá Pétri hagurinn.
Skratti er’ann nú skemmtilegur
skattalækkunardagurinn.
Alltaf er Bjarni heppinn
Bjarni frá Gröf var kunnur maður á sinni tíð, úrsmiður á Akureyri og góður hagyrðingur. Einhverju sinni var hann á ferð í jeppa sínum á leið í réttir með fullan bílinn af fólki og ók hratt eftir holóttum vegi. Eiginkona hans sat aftur í jeppanum og svo fór að hún rak höfuðið upp í þak bílsins og fékk við það gat á höfuðið. Þá varð þessi vísa til og er sagt að Bjarni hafi ort hana sjálfur:
Aftur í bílnum Ólöf sat,
áfram hossast jeppinn.
Á hana kom annað gat,
alltaf er Bjarni heppinn.
Bændablaðið 15. jan. 2002
Snjótittlingurinn
Þeir voru miklir mátar, hagyrðingarnir snjöllu, Einar á Hermundarfelli og Kristján frá Djúpalæk en þeir bjuggu samtímis á Akureyri. Eitt sinn fann Einar særðan snjótittling og tók hann inn til sin til að hlú að honum. Hann setti fuglinn í gluggakistu í eldhúsinu og þá vildi svo til að Kristján átti þar leið hjá og sá fuglinn. Þá orti hann vísu og sendi Einari:
Ótal sorgir Einar hrjá,
ekkert má skáldið hugga,
þó að sér hann tylli á tá
með tittlinginn út í glugga.
Einar var ekki seinn til svars og sendi Kristjáni þessa vísu:
Öfundast nú yfir mér,
eins og hlyti ég bitling,
þeir sem aðeins eiga sér
auðnulausan tittling.
Hold er hey
Eftirfarandi grafskrift er sögð rituð á legstein prests er meri beit til bana:
Valt er löngum lífsins fley
og lekt í fjöruborðinu.
Presturinn æpti: ,,Hold er hey,”
og hryssan tók’ann á orðinu.
Yður að segja Pétur
Stefán Jónsson, fyrrum frétta- og alþingismaður orti mikið í því sem menn kalla slitruhátt í vísnagerð. Einu sinni þurfti Stefán á peningaláni að halda. Hann fór á fund Péturs Benediktssonar landsbankastjóra og datt í hug að erindið fengi betri málalok ef það væri borið fram í bundnu máli og rétti Pétri þessa vísu:
Fá- ég opna tæktar trant,
sem trauðla hjalað getur.
Pen- nú inga er mér vant
yður að segja Pétur.
Stefán fékk lánið orðalaust.
Bændablaðið 29. jan. 2002
Ofan í punginn Péturs nú
Við birtum fyrir skömmu ágæta vísu Jóns Kristjánssonar heilbrigðisráðherra um gleði Péturs Blöndal alþingismanns vegna skattalækkana á fyrirtæki og hátekjufólk. Þegar Steingrímur J. Sigfússon, alþingismaður og formaður VG, sá vísuna sendi hann Jóni og Geir H. Haarde eftirfarandi vísu enda vísan ort til fjármálaráðherra:
Yfirstéttina elur þú
á öðrum höggin dynja
ofan í punginn Péturs nú
peningarnir hrynja.
Að bera píanó
Það hafa margir hagyrðingar fengist við að yrkja um elli kerlingu. Hjálmar Freysteinsson læknir er einn af þeim og gerir það af sinni alkunnu snilld, enda maðurinn með betri hagyrðingum:
Að missa það sem mest er vert
margur hefur kviðið,
þó ellin hafi grikk mér gert
get ég ennþá – borið píanó.
Gæruskinnið
Á árum áður var það til siðs að vinnufólk var sent á sinn heimahrepp þegar það gat ekki lengur unnið fyrir sér og líkur á að það þyrfti að segja sig til sveitar. Einhverju sinni var gömul kona, sem verið hafði vinnukona á ákveðnum bæ í 30 ár, send á sinn heimahrepp, þegar hún gat ekki lengur unnið, átti ekkert til og ekkert annað beið hennar en að segja sig til sveitar. Þegar lagt var af stað með gömlu konuna í hreppaflutninginn var settur undir hana hestur og gæruskinn til að sitja á. Í fyrstu var orðað við hana að skila skinninu en síðan hætt við það og henni sagt að hún mætti eiga það. Þá var þessi vísa ort en ekki veit ég hver höfundurinn er:
Þótt þú ynnir okkur hjá
áratugi meira en þrjá,
allan launar þrældóm þinn
þetta litla gæruskinn.
Bændablaðið 12. febr. 2002
Dáð kona
Það hafa mörg skáld og hagyrðingar ort lofvísur um konur og eru margar þeirra hreinar perlur. Eftirfarandi vísa, sem ég veit ekki hver orti, hlýtur að teljast í hópi hinna betri og lýsir taumlausri aðdáun á konu sem bar eða ber nafnið Fríða. Ef einhver veit hver orti þessa perlu þætti mér vænt um að sá hinn sami léti mig vita:
Hún er slík að sveinninn sá
sem að nýtur Fríðar,
hann á enga heimtingu á
himnaríki síðar.
Huggunarvísa
Sigurður Sigurðarson dýralæknir fór um og hitti bændur á fjárkláðasvæðinu á Norðurlandi ekki alls fyrir löngu. Þegar hann var staddur í Miðfirði báru menn sig illa yfir kláðanum og var Sigurður beðinn um að yrkja vísu til að hugga bændur. Hann brást vel við og orti bæði huggunar og hvatningarvísu:
Hrindum bráðum harmagrát,
höldum kátir velli,
þó að kláði og ullarát
ýmsar skjátur hrelli.
Lífið er stutt
Sigfús Jónsson á Skrúð er hagyrðingur góður en hlédrægur og talar lítið á mannamótum og flíkar ekki vísum sínum. Sigurður Sigurðarson dýralæknir kom í morgunkaffi til hans og spurði frétta. Sigfús sagðist hafa verið í jarðarför daginn áður og legið illa á sér og þá hafi hann ort:
Líkið er dáið í dýrðina flutt,
döpur hver einasta hræða.
Lifandis skelfing er lífið nú stutt
og lítið á því að græða.
Bændablaðið 26. febr. 2002
Krákuskel
Séra Geir Waage var um tíma formaður prestafélagsins og var mikið í fréttum þess vegna. Eitt sinn spurði fréttamaður hann hvort hann væri ekki sæmilega settur í svona góðu héraði (Reykholti) Hann sagði þetta vera krákuskel því Borgfirðingar væru svo fjörlausir að ekkert væri að skíra og svo lífseigir að það væri ekkert að jarða. Þegar Sigfús Jónsson á Skrúð frétti þetta orti hann:
Syrtir að hjá séra Geir
sáralítið kaupið.
Enginn barnar, enginn deyr
og ekkert fer í staupið.
Of mikið hreinlæti
Um 1960 var haldinn almennur borgarafundur á Húsavík um stofnun heilsugæslustöðvar. Fundarmenn lýstu mikilli ánægju með þá hugmynd nema einn maður að nafni Björn Markússon. Hann taldi lækna á rangri braut og að þeir spilltu heilsu fólks með öllu þessu hreinlæti. Það sem við kölluðum óhreinindi, myglu og fúkka væru læknisdómar náttúrunnar samanber penicilin. Egill Jónasson orti þá fyrir munn Björns:
Læknarnir bregðast lýðsins vonum
leggja á ráðin einskis nýt.
Í stað þess að segja sjúklingunum
að sitja heima og éta skít.
Bændablaðið 12. mars 2002
Mælt af munni fram
Mér hafa borist svo margar skemmtilegar vísur að undanförnu að ég ætla að gera vísnaþátt að þessu sinni. Dagbjartur Dagbjartsson hagyrðingur, vísnasafnari og bóndi á Refsstöðum í Hálsasveit, stakk að mér þessari vísu eftir Guðmund Böðvarsson skáld frá Kirkjubóli, en hana orti hann eitt sinn þegar hann var að smala.
Haltur og sár sem húðarklár,
hleyp ég blár af mæði.
Fjölgar árum, fækka hár,
felli ég tár af bræði.
Dagbjartur segir að þegar umræðan stóð sem hæst um bleiku smokkana og séra Geir Waage í Reykholti, hafi hann og nokkrir fleiri setið saman og rætt um vísur þeim tengdar. Þetta var um haust og menn voru að leggja af stað í leitir. Þar sem þeir sitja þarna gekk Þórdís í Hrísum framhjá og báðu þeir um hennar innlegg í umræðuna um bleiku smokkana. Hún svaraði engu strax en daginn eftir hringdi hún í Dagbjart og sagði:
Menn hópast í fjallreiðarflokka
og finna hve heiðarnar lokka.
Á haustkvöldum hinir
hagmæltu vinir
yrkja um ónýta smokka.
Sagan um bleiku smokkana barst líka til Vigfúsar á Hægindi sem býr í Reykholtsdal. Hann fór strax að yrkja og rak í stans í annarri hendingu, en hún er oft erfið. En vísan arð svona:
Bleika smokka brúka þeir,
bráðum kemur vetur.
Svartur færi séra Geir
sennilega betur.
Hjálmar Freysteinsson læknir á Akureyri segir: ,,Nú ætlar Halldór H. Blöndal (H. stendur fyrir Háttvísi) að láta skanna Alþingistíðindi og er ásakaður fyrir mismunun. Ég vil taka upp hanskann.”
Fengi að reyna fylgishrun,
fávís talinn yrði,
ef hann gerði ekki mun
á Ólafs- og Stöðvarfirði.
Þegar Magnús Jónsson tók við af Páli Bergþórssyni sem veðurstofustjóri ákvað hann að staðarnöfn í lestri veðurfregna yrðu í nefnifalli en ekki í þágufalli (staðarfalli) eins og áður var. Ákvörðunin tók gildi um áramót. Þá orti Baldur Hafstað:
Staðarfallið féll í nótt
fer nú geyst hann Mangi.
Enginn getur andað rótt
austur á Dalatangi.
Þórarinn Eldjárn orti þessa vísu og það er mikill sannleikur í henni:
Ég veit það er löngu ljóst og bert
að ljóðið ratar til sinna.
En ekki tel ég þó einskis vert
að ýta því líka til hinna.
Sigurður Helgason sem bjó um tíma á Þingeyrum, en síðar á Grund í Höfðahverfi, orti þessa vísu á fögru vorkvöldi eftir harðan vetur:
Vetur líður, veitti stríð,
víkja hlíðartjöldin.
Nú er blíða og betri tíð,
bændur ríða á kvöldin.
Bændablaðið 26. mars 2002
Mælt af munni fram
Heimsókn forsætisráðherra Íslands til Víetnams hefur fallið í skuggann af ótíðindum frá Ísrael og nærsveitum. Þó kom fram í Morgunblaðinu á föstudaginn að Davíð hafði lagt blómsveig að grafhýsi Hos frænda. Þá orti
Stefán Vilhjálmsson matvælafræðingur:
Hverfull og skrítinn er heimurinn,
hugsjónir ganga úr skorðum.
Heiðrar nú Davíð Ho Chi Minh.
Hver hefði trútað því forðum?!
Alltaf bjargar séra Geir
Í fyrra kom út bókin Raddir úr Borgarfirði sem er safn vísna eftir Borgfirðinga sem Dagbjartur Dagbjartsson, hagyrðingur og bóndi á Refsstöðum hefur tekið saman. Bókin er gullkorn fyrir aðdáendur vísunnar, enda margar snjallar vísur að finna í bókinni. Dagbjartur orti þessa vísu hér um árið þegar mest gekk á í Prestafélaginu og séra Geir Waage í Reykholti var formaður félagsins:
Þó kirkjan öll í klofning stefni
og klerkar deili sífellt meir:
Þegar skortir yrkisefni
alltaf bjargar séra Geir.
Ekki í stuði
Þorsteinn Þorsteinsson frá Skálpastöðum á nokkrar vísur í bókinni Raddir úr Borgarfirði. Hann er greinilega enginn aðdáandi Þverárhlíðar í Borgarfirði ef marka má þessa vísu:
Ekki vil ég yrkja níð
um afköstin hjá guði,
en þegar hann gerði Þverárhlíð
þá var hann ekki í stuði.
Bændablaðið 16. apríl 2002
Viljann fyrir verknaðinn
Rósberg G. Snædal var eitt sinn við messu hjá séra Finnboga Kristjánssyni að Hvammi í Laxárdal ytri. Þótti honum prestur lágmæltur og lítt skörulegur og orti í messulok:
Rífur ekki rómur þinn
rjáfur kirkjuþaka.
Viljann fyrir verknaðinn
verður guð að taka.
Engin bót á götunum
Í vísnabókinni Raddir úr Borgarfirði er þessi staka eftir Gísla Þorbergsson frá Augastöðum en tilefnið var að hann kom á bæ og var haft á orði að föt hans væru götótt:
Ég er ýmsum sóma sviptur,
sést það best á fötunum,
ég er ennþá engri giftur
og engin bót á götunum.
Fjallganga
Þorsteinn Guðmundsson frá Skálpastöðum orti þessa ágætu vísu en hún er úr bókinni Raddir úr Borgarfirði:
Ef á fjallið upp ég ræð
er sú reynsla fengin
að alltaf kemur önnur hæð
eftir að þessi er gengin.
Bændablaðið 30. apríl 2002
Mælt af munni fram
Margir urðu ergilegir þegar vorhretið skall yfir á dögunum. Norðurland og Austurland urðu sem um vetur væri og um allt land var kuldi. Hjálmar Freysteinsson læknir á Akureyri tók þessu þó létt og orti:
Vorið góða grænt og hlýtt
á gamansemi lumar,
allt er núna orðið hvítt
enda komið sumar.
Rakaralimra
Hjálmar Freysteinsson læknir orti nýlega þessa ágætu limru sem hann kallar Rakaralimru:
Afbragðs rakari Ragnar var
og raupsögur hans voru
magnaðar,
margoft hann sagði
mæddur í bragði:
„Flasa er aldrei til fagnaðar.”
Hann orti þessa líka og kallar Rafvirkjalimru:
Hún var raunaleg rafvirkjans saga
sem reyndi í ellefu daga
að tengja í dós
og tendra sitt ljós
meðan tófan og Siggi voru útí
með ærnar í haga.
Lúð mun ekki vilja vík
Framsóknarflokkurinn tapaði nokkru fylgi í alþingiskosningunum 1978. Þegar stjórnarmyndunarviðræður hófust vildi Lúðvík Jósepsson, þáverandi formaður Alþýðubandalagsins, ógjarnan mynda ríkisstjórn með Framsóknarmönnum vegna fylgistapsins. Um þetta orti Stefán Jónsson og beitti sínum fræga slitruhætti:
Fram er sóknar liðið lík
luk er tur sá kjaftur.
Lúð mun ekki vilja vík
vek það ja upp aftur.
Bændablaðið 14. maí 2002
Mælt af munni fram
Ingi Steinar Jónsson segist hafa hrokkið við þegar hann sá þessa fyrirsögn í Mogganum: „Sektaður fyrir að bera kynfæri”. Sagðist hann sjá fram á fjárútgjöld og datt í hug:
Fyrr en kemst ég fjár- í þrot
á flakki um lífsins móa
af mér klippi eins og skot
angastýrið mjóa.
Hann spyr síðan hvort þetta verði næsti skattaliður fyrir ríkissjóð og varla verði hann kallaður nefskattur.
Ekki duga minna má
En fleirum brá við að sjá fyrirsögnina. Stefán Vilhjálmsson matvælafræðingur á Akureyri segir að sér hafi brugðið og varar Inga Steinar við:
Ekki duga minna má
en margt að láta róa,
því fleira hangir utaná
en angastýrið mjóa.
BSR og hreinlætið
Þegar furðufréttin um tilskipun til leigubílstjóra á BSR barst út á dögunum fóru hagyrðingar eðlilega af stað. Hjálmar Freysteinsson læknir sagði: „Ímyndariðnaðurinn lætur sér ekki nægja að hanna kosningabaráttur en er nú að skipta sér af nef- og eyrnasnyrtingu og sokkaskiptum leigubílstjóra:”
Svo bílarnir ímynd betri gefi
og bílstjóranna vaxi traust
þarf að skafa skít úr nefi
og skipta um sokka vor og haust.
Bændablaðið 28. maí 2002
Mælt af munni fram
Víða plagar mývargur menn og skepnur úr því að þessi árstími er kominn, einkum við ár og vötn. Versti staður landsins hvað þetta varðar er Mývatn og nágrenni. Í Vindbelg í Mývatnssveit bjó um aldamótin 1800 Sigmundur Árnason, merkur maður og kraftaskáld, og ganga af honum sögur. Belgjarætt er talin frá Sigmundi. Einhverju sinni þegar mikill mývargur var í Mývatnssveit orti Sigmundur þessa mergjuðu vísu sem sagt er að muni lifa meðan Mývatnssveit ber nafn með rentu:
Af öllu hjarta eg þess bið
andskotann grátandi,
að flugna óbjarta forhert lið
fari í svarta helvíti.
Varnarsigrar
Það er gamall siður íslenskra stjórnmálamanna að játa aldrei að þeir hafi tapað í kosningum; í versta falli unnu þeir varnarsigur. Þannig var það líka í nýafstöðnum sveitarstjórnarkosningum. Um þetta orti Hjálmar Freysteinsson á dögunum:
Kosningar öðru kæta meir
og kempur skapa
því varnarsigra vinna þeir
sem virðast tapa.
Gjörningaveður
Sjálfsagt muna allir eftir hinum hörðu viðbrögðum Björns Bjarnasonar frambjóðanda og Geirs H. Haarde fjármálaráðherra þegar Jón Kristjánsson og Ingibjörg Sólrún undirrituðu viljayfirlýsingu um byggingu hjúkrunarrýma fyrir aldrað fólk í Reykjavík. Hjálmar Freysteinsson orti um þennan atburð:
Ingibjörg Sólrún suma gerði reiða
svekktur Björn fór næstum því að orga
er Nonni Kristjáns gerði henni greiða
sem Geir hennar Ingu Jónu þarf að borga.
Bændablaðið 11. júní 2002
Mislangir fætur
Konráð Konráðsson dýralæknir sagði mér eftirfarandi sögu: „Ég fékk tölvupóst um daginn með mynd af færeyskri kind þar sem hliðstæðir hægrifætur voru styttri en þeir vinstri. Þetta er til þess að ærnar geti staðið beinar í hlíðum Færeyja og gengið ávallt réttsælis um eyjarnar. Svo er annar stofn sem er með hliðstæða vinstrifætur styttri en þá hægri en sá gengur alltaf rangsælis um eyjamar. Mikilvægt er að blanda ekki þessum tveimur stofnum saman, því þá fer illa!” Í framhaldi af þessu sendi svo Sigurður Sigurðarson dýralæknir eftirfarandi: „Ef þessi lýsing áfæreyskum fjárkynjum er sannleikanum samkvæmt þá gætu menn eins trúað lýsingum á sköpulagi Mjófirðinga sem er sagt hliðstætt, samanber vísur þessar:”
Ef legg ég mat á mannkosti í Mjóafirði,
ekkert telst þar einskis virði.
Ganga menn þar gæflyndir með geði þekku,
mislangir í brattri brekku.
Fæddir eru í firði, sem er flestum þrengri
með annan fótinn aðeins lengri.
Vísurnar eru eftir Hákon Aðalsteinsson, skáld og skógarbónda að Húsum, og ortar um Stefán Vilhjálmsson líffræðing og kjötmeistara.
Bændablaðið 25. júní 2002
Mælt af munni fram
Ekki veit ég hver Haraldur á Jaðri er en hef heyrt eftir hann góðar vísur. Hann sendi eitt sinn Halldóri Jóhannessyni þessa vísu, sem skýrir sig sjálf:
Tíminn spinnur tálþráð sinn
tólum sallafínum –
heldur þynnist, Halldór minn,
hár á skalla þinum.
Halldór svaraði:
Þú hefur gleymt – og því er ver –
það um dæmi sanna –
að skallinn merki aðals er
og allra gáfumanna.
Góðverk þeirra meta má
Þegar Finnur Ingólfsson hætti sem iðnaðarráðherra og gerðist bankastjóri Seðlabankans héldu ýmsir því fram að hann væri að losa sig undan því argaþrasi sem fylgdi Fljótsdalsvirkjun, Eyjabökkum og öllu því. Hagyrðingur sem ég veit ekki hver er en þætti gaman að vita um orti þá eftirfarandi:
Góðverk þeirra meta má
þó margur iði í skinni.
Þeir eru að bjarga Finni frá
Fljótsdalsvirkjuninni.
Sumir kveðja klökkum hreim
af kaleik beiskum teiga.
Seðlabankinn bjargar þeim
sem bágast jafnan eiga.
Bændablaðið 9. júlí 2002
Mælt af muni fram
Guðni Ágústsson landbúnaðarráðherra hélt fundi með bændum á Austurlandi snemma í sumar. Bar að vonum margt á góma á þessum fundum og hafði landbúnaðarráðherra mörg orð um það sem hann ætlaði að bæta og breyta bændum til hagsbóta. Sá snjalli hagyrðingur, Jóhannes Sigfússon á Gunnarsstöðum, var á einum fundinum og orti að honum loknum:
Allt sem vonum okkar brást,
allt sem mátti klaga,
allt sem drottni yfirsást
ætlar Guðni að laga.
Sautján rollur kollóttar
Einhverju sinni þegar séra Bolli Gústafsson bjó í Laufási láðist honum að senda landbúnaðarskýrslu með skattaframtalinu og vantaldi því sauðfé sitt. Þá orti Hjálmar Freysteinsson:
Séra Bolli býr hjá Nolli,
býsna hollur Drottni var.
Lenti í solli, sveik frá tolli
sautján rollur, kollóttar.
Hann er að koma heim
Dægurlagatextinn…..,,ég er glöð og ég er góð, Jón er kominn heim,” er eftir Iðunni Steinsdóttur. Hún er gift Birni Friðfinnssyni sem var framkvæmdastjóri kísiliðjunnar við Mývatn þegar Kröflueldar hófust þar hér um árið. Þá gerðist það að sprunga opnaðist undir bílskúr við heimili þeirra hjóna. Sagt var að þau hefðu ákveðið að flytja burt vegna þessa og Björn gerðist bæjarstjóri á Húsavík í kjölfar þessara jarðhræringa og eldsumbrota. Þá orti Egill Jónasson á Húsavík:
Opnaðist jörðin undir Birni
engin stoðar valdagirni,
upp þar leggur eim.
Loftið allt er lævi þrungið,
langt að neðan heyrist sungið
„hann er að koma heim.”
Bændablaðið 3. sept. 2002
Mælt af munni fram
Sá ágæti hagyrðingur Jón Ingvar Jónsson efaðist eitthvað um hagmælsku sína og sagði raunar í formála að þessum vísum að hún væri horfin, ef eitthvað getur horfið sem ekkert er, eins og hann komst að orði.
Er gekk ég vestur Grandaveg
af gömlum leiðum vana
eina vísu orti ég.
Ekki man ég hana.
Gekk ég niður Gnoðavog
gneypur mjög og þagði
góða vísu gerði og
gleymdi henni að bragði.
Bestu bögurnar
Hjálmar Freysteinsson sagði eftir að hafa séð þessar vísur: „Mér þykja þessar vísur Jóns Ingvars snjallar og ekki benda til að hagmælskan sé honum horfin.”
Svo kvað hann:
Leikmenn jafnt og lærðir prestar
mér löngum færðu sanninn heim,
að alltaf eru bögur bestar
ef búið er að gleyma þeim.
Átu þær á einu bretti
Það fór ekki hjá því að hagyrðingar færu af stað þegar fréttist af því að kindur hefðu komist inn í girðingu Skógræktarinnar í Esjuhlíðum og étið tréð sem Guðni Ágústsson landbúnaðarráðherra gróðursetti þar. Hjálmar Freysteinsson orti þegar hann heyrði fréttina:
Átu þær á einu bretti
í Esjuhlíðum rollurnar,
tré sem Guðni gróðursetti
á Guðs vegum og Framsóknar.
Vakna frændi
Guðmundur Halldórsson á Mógilsá sem er góður hagyrðingur orti af sama tilefni:
Vakna frændi og tak þig til
hér tjóar engin leti.
Askur Guðna er um það bil
orðinn að rollukéti.
Askur Guðna er tré sem ráðherra gróðursetti á Mógilsá.
Minn tími mun koma
Sjálfsagt man þjóðin enn hin fleygu orð Jóhönnu Sigurðardóttur alþingismanns, „Minn tími mun koma,” þegar henni mistókst að fella Jón Baldvin í formannskjöri Alþýðuflokksins á sínum tíma. Þá orti Skagfirðingurinn Sigurður Hafstein:
Auðnuvegur oft er mjór
og ýmsum torvelt genginn.
Tíminn kom og tíminn fór
tímann höndlar enginn.
Bændablaðið 17. sept. 2002
Mælt af munni fram
Jón Ingvar Jónsson sagðist vona að hann gengi ekki fram af neinum þegar hann orti þessa vísu um það bil sem árásir Bandaríkjamanna á Afganistan hófust í fyrra:
Eftir tár og ekkasog,
eymd og harm og trega
heldur Bush um heiminn og
hefnir kristilega.
Samþykki allt
Ekki þekki ég höfund þessarar vísu, en hún var ort á BSRB þingi:
Mitt er gengi mikið valt
miskunn svo ég hljóti.
Sit ég hér og samþykki allt
sem ég er á móti.
Milli kviðar og nára
Í hremmingum kirkjunnar, biskupsins og prestanna árið 1996 var farið að tala um að halda veglega upp á þúsund ára afmæli kristinnar trúar í landinu. Hákoni Aðalsteinssyni þótti sú umræða hefjast á heldur óheppilegum tíma og fór að hugsa um hvar trú okkar væri stödd og orti þá:
Árangur þúsund ára
uppskera gleði og tára,
en hvar er hún nú
vor heilaga trú?
Klemmd milli kviðar og nára.
Fimmtán veislur
Hinn kunni hagyrðingur Baldur á Ófeigsstöðum sat um skeið á Búnaðarþingi. Um þingið orti hann:
Landbúnaðar lyftum skál
landið þarf að rækta og byggja.
Fimmtán veislur, fjórtán mál
fyrir voru þingi liggja.
Bændablaðið 1. okt. 2002
Kvensemin og nískan
Jóhannes Benjamínsson frá Hallkelsstöðum í Borgarfirði orti þessa vísu sem þarfnast ekki frekari skýringa:
Átökin í svipnum sjást
söm er eðlistískan,
heiftarlega í karli kljást
kvensemin og nískan.
Óhætt að láta mikið
Á þeim árum þegar menn þurftu að fá lyfseðil frá lækni til að geta fengið sér brennivín starfaði Guðmundur Magnússon, síðar prófessor við HÍ, við almenn læknastörf. Einn af þeim fáu sem Guðmundur lét hafa brennivínslyfseðil var dr. Jón Þorkelsson. Þegar dr. Jón vantaði tárið sendi hann vanalega þjónustustúlku sína með vísu til læknisins og var ein þeirra svona:
Seggur, bjarga sálu þinni
sendu líkn með griðkonunni.
Aldrei fer ég yfir strikið.
-Óhætt er að láta mikið.
Í slitruhætti
Ég hef stundum birt vísur eftir Stefán Jónsson, fréttamann og síðar alþingismann. Hann lék sér að því að yrkja í því sem hann kallaði slitruhátt, en það er ekki á færi allra að yrkja í þessum bragarhætti. Stefán orti þessa vísu um Lúðvík Jósepsson, alþingismann og þáverandi formann Alþýðubandalagsins:
Póli- jafnan töff í tík
og telst þar höfuðprýðin,
Lúð- er jafnan vaskur vík
verka- styður lýðinn.
Bændablaðið 15. okt. 2002
Sat á þingi
Þegar glerskálinn fíni við Alþingishúsið var opnaður almenningi til skoðunar fór þangað gamall maður utan af landi sem staddur var í Reykjavík. Þegar maðurinn kom inn í sjálfan þingsalinn í gamla húsinu voru allir stólar auðir. Hann settist í einn þeirra og orti svo:
Ég reyndi oft en illa gekk,
ótal fór þó hringi.
Að lokum samt ég sæti fékk
og sat um skeið á þingi.
Mér er ókunnugt um hver höfundurinn er en vísan er góð.
Ritdómur
Þessi ritdómur um bók eftir Thor Vilhjálmsson þarfnast ekki frekari skýringa:
Vart getur svo vesalan gróður
að hann gagnist ei neinum sem fóður
og til eru menn
á meðal vor enn
sem finnst jafnvel grámosi góður.
Klækina frá mömmu
Anna Eggertsdóttir frá Steðja í Borgarfirði yrkir í orðastað sonar síns:
Uppalinn var ég í allsleysi.
Önnu ég hlaut fyrir skömmu.
Amma kenndi mér kurteisi
en klækina hef ég frá mömmu.
Bændablaðið 29. okt. 2002
Mælt af munni fram
Svíar sögðu að vegna misskilnings hafi þeir greitt atkvæði með því að Ísland fengi inngöngu í Alþjóða hvalveiðiráðið. Hjálmar Freysteinsson orti af þessu tilefni:
Þessu treysta og trúa má,
talið er það bregðist ei
að þegar Svíar segja já
séu þeir að meina nei.
Kvikindisskapur
Ingi Steinar Gunnlaugsson, skólastjóri á Akranesi, orti þessa vísu og kallar hana Kvikindisskap:
Ligg í híði – í leyni bíð
laus við kvíða og trega
kveð ég níð í kuldatíð
og kætist gríðarlega
Misstu af Jóni Sigurðssyni
Ólafur G. Einarsson, Sjálfstæðisflokki, og Ragnar Arnalds, Alþýðubandalaginu, létu báðir af langri þingmennsku eftir síðasta kjörtímabil. Sagði Ólafur við það tækifæri að hann hefði á sínum þingmannsferli átt samleið með þriðjungi af öllum þeim sem setið hefðu á Alþingi Íslendinga og Ragnar enn fleirum. Þegar Jón Kristjánsson, núverandi heilbrigðisráðherra, heyrði þetta orti hann:
Ólaf og Ragnar, vildarvini
vísu um þá ég set á blað.
Misstu af Jóni Sigurðssyni
en sárafáum eftir það.
Bændablaðið 12. nóv. 2002
Mælt af munni fram
Hjálmar Freysteinsson sá á forsíðu DV Magasín fyrirsögn sem er með stuðlasetningu og lauk við vísuna:
Konur stjórna öllu á
Ólafsfirði.
Eru karlar orðnir þá
einskis virði?
Sorp til Reykjavíkur
Þórarinn Eldjárn sá líka fyrirsögn með stuðlasetningum og sagði á vefnum:
„Stundum rekst maður á fyrirsagnir í blöðum sem eru fullboðlegir vísupartar eða því sem næst. Í DV í dag t.d: Þingeyingar senda sorp sitt til Reykjavíkur. Er ekki fall dreifbýlisins á næsta leyti þegar jafnvel sorpið leitar suður?”
Daufri vist með dáðlaust sorp
í dreifbýli senn lýkur:
Þingeyingar senda sorp
sitt til Reykjavíkur.
Hálfeydd sveit
Hjálmar Freysteinsson bætti við og sagði:
Hálfeydd sveit og hrörleg þorp
hér er engin sála rík,
en það veit ég að þingeyskt sorp
þykir prýða Reykjavík.
Bændablaðið 26. nóv. 2002
Undarlegur er andskotinn
Sigurður Sigurðarson dýralæknir sendi þetta eitt sinn inn á Leirinn. „Ég man eftir einni limru eftir hneykslisprest að austan, Grím Bessason, sem bjó að ég held bæði á Hjaltastað og Eiðum. Ekki man ég í bili hvenær. Biskup fann að því við hann hve orðljótur hann var og bað hann beita skáldskap sínum að almættinu og afrekum þess eða útlistun á illverkum þess gamla. Grímur kvað þá limru:”
Undarlegur var andskotinn,
er hann hljóp í svínstötrin.
Öllum saman stakk hann
ofan fyrir bakkann.
Helvískur hundurinn.
Kviðurinn er þandari
Hjálmar Freysteinsson sagði á Leirnum: „Vísindarannsóknir hafa sýnt að konur á Akureyri er betur aldar en kynsystur þeirra í Hafnarfirði, bæði þyngri og gildari um miðjuna. Þið hafið væntanlega heyrt eða séð um þetta fjallað í fjölmiðlum. Þetta er auðvitað mikið alvörumál. Þá varð til þessi staka:”
Okkar konur kíló fleiri bera
og kviðurinn er þandari.
Ég held að þetta hljóti nú að vera
Hafnarfjarðarbrandari.
Blá höndin blessi þig
Séra Hjálmar Jónsson dómkirkjuprestur var í heimsókn hjá vini sínum Halldóri Blöndal, forseta Alþingis, fyrir skömmu. Þegar hann kvaddi skildi hann eftir þessa vísu:
Leiði þig um lífsins stig
leiftur snöggur hvinur.
Bláa höndin blessi þig
í bak og fyrir vinur.
Spinnur lopann
Jóhannes Sigfússon, hagyrðingur og bóndi á Gunnarsstöðum í Þistilfirði, hlustaði á Pál Pétursson, félagsmálaráðherra, á fjármálaráðstefnu hjá Sambandi sveitarfélaga fyrir nokkru. Þar ræddi Páll um húsnæðislánakerfið og talaði um allar þær úrbætur og öll þau viðbótarlán sem búið væri að finna upp. Þá varð til þessi vísa:
Ekki er Páll á speki spar.
Spinnur lopann hér og þar.
Að greiða lán með láni var
löngum hagstjórn Framsóknar.
Bændablaðið 10. des. 2002